comment 1

De energie van de stad

Aan een stad bouwen door speldenprikken in een gebied”. Die metafoor, uit een interview met Marcus Fernhout op Gebiedsontwikkeling.nu, liet me niet meer los. Grootschalige gebiedsontwikkeling is uit, de stad heeft meer baat bij fijngevoeligheid. Ruimtelijke acupunctuur zogezegd.

Over de economische crisis en de stagnatie van economische en ruimtelijke ontwikkeling is al meer dan voldoende geschreven. De resultaten van deze ontwikkelingen maar ook andere maatschappelijke veranderingen zijn overal zichtbaar in de stad. Duidelijke littekens van de stad zijn de leegstaande kantorencomplexen en de vertraagde ontwikkeling van uitleglocaties. Pauzelandschappen en Vinexwijken -bestaande uit lege kavels en zanderige vlaktes- zullen onze stedelijke landschappen nog wel even tekenen.

Dat het accent niet langer op grote binnenstedelijke herontwikkeling en omvangrijke uitleglocaties ligt is een logisch gevolg. Minder logisch is de nieuwe rol van de ruimtelijk professional. Enige tijd zal ongetwijfeld nodig zijn voordat het vakgebied weer tot rust komt. ‘Ruimtelijke acupunctuur’ biedt een goede metafoor voor een mogelijke nieuwe rol.

Minder logisch is de nieuwe rol van de ruimtelijk professional.

Het contrast in de stad wordt groter. Leegstand en stagnatie is niet overal, sommige plekken zijn nog onveranderd booming. Nieuwe plekken worden populair door de ontwikkeling van de manier waarop we leven en werken. De energie blijft door de stad heen vloeien, alleen ligt niet altijd meer direct aan de oppervlakte. De kunst is om de plekken waar de stad leeft te herkennen. Die plekken moeten gestimuleerd worden, andere plekken wellicht een handje geholpen.

Stationslocaties zijn zo’n plek in de stad die onveranderd populair blijven. Rond stations smelten allerlei functies samen en creëren als vanzelf waarde. Het contrast tussen kantoren nabij stationslocaties en nabij de snelweg kan niet groter. Een ander voorbeeld zijn de Hofbogen in Rotterdam (foto). Het geschikt maken van een voormalig infrastructureel kunstwerk als bedrijfsruimtes zorgt nu voor de ontwikkeling van nieuwe initiatieven.

Inzicht is het kernwoord. De planoloog moet begrijpen hoe de energie door de stad en haar inwoners vloeit en aanvoelen waar hij de spelden moet prikken. Nauwkeurig bepalen waar energie zit, waar panden geschikt zijn voor herontwikkeling en waar gebruikers bij elkaar komen. Aanvoelen wanneer het moment is om een netwerk juist een duwtje in de rug te geven, waardoor een gebied nieuwe energie krijgt.

De planoloog moet begrijpen hoe de energie door de stad en haar inwoners vloeit en aanvoelen waar hij de spelden moet prikken

Gebiedsontwikkeling stimuleren door kleine ingrepen en het bij elkaar brengen van de juiste netwerken is steeds meer de realiteit. Het vereist echter een goed inzicht in het functioneren van het ecosysteem van de stad. Een essentiële competentie van de planoloog anno nu is begrijpen waar de spelden ‘geprikt’ moeten worden.

1 Comment so far

  1. Pingback: Urbane acupunctuur - New Planning Collective

Leave a Reply