comment 0

Goede voornemens

Oud & nieuw is traditioneel de periode waarin de goede voornemens worden gemaakt. De oudejaarsavond staat bol van de verstandige intenties en goede bedoelingen. Een moment om te reflecteren op het afgelopen jaar en een voorzet te nemen op het komende. Eigenlijk een soort persoonlijke beleidsevaluatie. Welke goede voornemens kunnen we maken voor de RO-sector in Nederland?

De vergelijking met het evalueren van beleid is nog niet zo raar. Wanneer we een bepaalde aanpak evalueren kijken we vaak naar de doeltreffendheid en efficiënte. We spiegelen het oorspronkelijke doel aan de actuele handelwijze: komt wat we doen nog overeen met de oorspronkelijke strategie? Leidt de aanpak nog tot de verwachte resultaten? Een goed voornemen heeft dezelfde eigenschappen: we spiegelen ons aan onze eigen strategische doelstellingen: gezond leven, goede vriendschappen, carrière maken, plezier maken, geluk, etc. Met de jaarwisseling vragen we onszelf dan af of onze huidige levenswijze nog bijdraagt aan de persoonlijke doelen die we nastreven. Ergens in die evaluatie zien we massaal de noodzaak tot het maken van goede voornemens. Blijkbaar hebben de externe effecten van het ‘kerstdinerbeleid’ ervoor gezorgd dat het strakke buikje niet meer zo evident is. Bijsturing in de vorm van de sportschool zal velen niet onbekend klinken. Ex ante evaluatie, met de broekriem als belangrijkste indicator..

Persoonlijk ben ik niet zo’n fan van goede voornemens. Toch is het belangrijk om af en toe eens te spiegelen. Draagt datgene waarmee we bezig zijn nog toe aan ons oorspronkelijke doel? Draagt ons handelen nog bij aan het resultaat dat we verwachten of maken we het onnodig complex? Simpele vragen, die te weinig worden gesteld als het gaat om de leefomgeving gerelateerde disciplines. Even terug kijken op het voorgaande jaar en een paar goede bedoelingen formuleren. Even een paar minuutjes stilstaan bij waar we mee bezig zijn.

Op soms succesvolle en soms minder succesvolle wijze sleutelen we aan het fundament van het speelveld van ‘society’

Dat 2013 anders was en 2014 anders gaat worden dan een decennium terug staat vast. Ontwikkelingen zullen nooit meer op dezelfde schaal terugkeren. Investeringen zijn kleiner of volledig weg. Onze maatschappij is ongrijpbaar: vluchtig in relaties en netwerken, toenemend kloven tussen generaties en culturen. We zijn op hetzelfde moment meer verbonden en tegelijkertijd meer lokaal dan ooit. In gigantisch tempo (mis)gebruiken we onze natuurlijke hulpbronnen maar we bedenken ook hooginnovatieve duurzame oplossingen. En wat is ons handelen in dat speelveld? Wat dragen wij als ruimtelijk planners bij? En draagt dat bij aan onze missie/doelstelling? Maakbaarheid is een mythe, maar in zekere mate dient m.i. de planner de maatschappij: we vormen/plannen de schil waarin de maatschappij zich afspeelt. Op soms succesvolle en soms minder succesvolle wijze sleutelen we aan het fundament van het speelveld van ‘society’.

Goede voornemens maken moet dan ook een van onze belangrijkste acties zijn. Wat is er het afgelopen jaar in onze maatschappij gebeurt? Wie waren de meest invloedrijke spelers en welke effecten hadden zij? In hoeverre draagt ons beleid nog bij aan onze oorspronkelijke verwachtingen? Draagt het uberhaupt iets bij? Simpel doch doeltreffend: het eerste goede voornemen van de ruimtelijk planner moet zijn om meer goede voornemens voor te nemen.

Het maakbaarheidsideaal is ons met de paplepel ingegoten als beroepsgroep. Toch zijn we er al wel een poosje uit dat het niet meer werkt. De balans slaat soms wellicht wat door de andere kant op: we worden überparticipatief. Bij de hype van zelforganisatie hebben we op dit blog al eens eerder wat kanttekeningen geplaatst dus dat doe ik niet opnieuw. Een andere invalshoek. Terug naar de metafoor van het voornemen: een goede bedoeling valt over het algemeen niet uit de lucht vallen. Voornemens kun je maken omdat je op een scheidslijn bevindt, een grensgebied tussen nieuw en oud. Een moment waarop je de kans hebt om tegelijkertijd terug te kijken maar ook vooruit. Een pas op de plaats, even (spreekwoordelijk) naast de alledaagse gang van zaken gaan staan. Een voornemen impliceert nadenken en analyseren. Dat is het tweede goede voornemen voor onze beroepsgroep. Niet terug naar de ‘maakbaarheidstechnocratie’. Ook niet ‘volle bak’ meedoen. Nee, een zekere gereserveerdheid behouden om te kunnen blijven terug- en vooruitblikken.

Simpel doch doeltreffend: het eerste goede voornemen van de ruimtelijk planner moet zijn om meer goede voornemens voor te nemen

Het derde goede voornemen gaat ook over de jaarwisseling. Goede voornemens maken we op het moment dat er weer een jaar verstrijkt en twaalf verse maanden klaar staan. Inherent aan het verstrijken van de tijd zijn nieuwe generaties die opstaan. Ons vakgebied is er absoluut eentje die je niet uit een boek leert. Geef de ruimte aan starters, aan de nieuwe generatie ruimtelijk planners! Geef ons (ja, ook wij van New Planning Collective zijn starters) de mogelijkheid om onze goede voornemens in de praktijk te brengen. En vooral ook om te leren van uw inzichten en ambities.

Alvast de beste wensen!

photo credit: CarbonNYC via photopin cc

Filed under: Columns

About the Author

Martijn Tabak
Posted by

Cities are the continuous result of social processes. I have a passion for the built environment, so I became an urban planner. I work with cities and write about cities. More..

Leave a Reply